Orgaandonatie is een praktijk met steeds meer moreel bezwaarlijke kanten.
Orgaandonatie: hoelang blijft de fictie van 'hersendood' nog bestaan?
Stel je voor dat je na een verkeersongeluk in coma ligt. Ogenschijnlijk hopeloos verloren, verklaren dokters je ‘hersendood’. Plots voel je extreme pijn. Een verpleegkundige begint namelijk met tests om te controleren of je organen verwijderd konden worden.
Zack Dunlap
Deze horror overkwam de 21-jarige Amerikaan Zack Dunlap. Op basis van een scan meenden artsen dat hij geen bloedsomloop in de hersenen had. Volgens de standaarden was hij ‘hersendood’. Zijn ouders gingen akkoord met orgaandonatie. Pas bij de voorbereidingen voor de orgaanverwijdering bleek hij toch te leven.
'Hersendode' herstelt helemaal
Dunlap keerde 48 dagen na ‘hersendood’ te zijn verklaard, terug naar huis. Hij herstelde volledig en heeft een normaal leven met werk en een gezin. De man vertelt in interviews dat hij in coma kon horen dat de artsen hem ‘hersendood’ verklaarden. Hij herinnert zich hoe woedend hij zich op dat moment voelde.
Esmee Feenstra
Een Nederlands voorbeeld is Esmee Feenstra. De artsen stonden op het punt om de ‘hersendode’ 19-jarige ‘echt’ te laten sterven, om daarna zo snel mogelijk de organen uit te nemen. Tijdens het afscheid van Feenstra zag haar zusje echter een traan op haar wang. Extra controles wezen uit dat de comapatiënte nog leefde. Snel werd de orgaan’donatie’ afgeblazen. Net als Dunlap wist Feenstra te herstellen. Zij is tegenwoordig afgestudeerd van de universiteit.
Iedereen 'donor' dankzij D66
In Nederland is sinds 2020 iedere burger automatisch orgaandonor, tenzij je bezwaar hebt gemaakt. Dit is te danken aan D66. Deze regeling is in strijd met lichamelijke integriteit en het recht op leven. Er is een gerede kans dat ‘hersendode’ mensen nog leven op het moment dat begonnen wordt met de orgaanverwijdering.
Lees ook: Orgaandonatie: ‘Een ervaring die ik niemand toewens’
Duitse rechter uit zich kritisch
De kwestie van orgaandonatie – of liever gezegd: orgaanroof’ is nu opnieuw actueel. De Duitse rechter Rainer Beckmann heeft een vuistdik boek geschreven over de mythe van de ‘hersendood’. Beckmann stelt dat ‘hersendood’ een juridische fictie is. De realiteit is dat de patiënt nog leeft. De rechter wijst op een Amerikaanse ‘hersendode’ vrouw, die in leven gehouden wordt om haar zwangerschap te voldragen. Een dode kan toch geen kind baren?
Geef in register uw keuze aan
Beckmanns boek kan ingebracht wordt in Duitse rechtszaken, schrijft De Andere Krant. Dat zou ook de Nederlandse orgaanroofpraktijk raken, want Nederland ontvangt Duitse organen en vice versa. De raderen van de rechterlijke macht draaien echter langzaam. Wie tot die tijd wil voorkomen levend leeggehaald te worden, kan via deze weg ontdekken hoe je bij de overheid aangeeft géén organen te doneren.
Bestel kosteloos: Orgaandonatie of orgaanroof?
Dankzij een jarenlange lobby van D66 is de Nederlandse burger sinds 2020 automatisch orgaandonor. Tenzij hij of zijn nabestaanden actief bezwaar maken. Maar is er nog sprake van ‘doneren’ als de organen zonder toestemming worden geoogst? Is dan niet eerder sprake van orgaanroof? De brochure 'Orgaandonatie of orgaanroof?' gaat in op de talrijke praktische en principiële bezwaren tegen de nieuwe praktijk, die leidt tot een onwaardige omgang met stervende mensen en legt uit hoe u kunt laten registreren dat de overheid na uw overlijden geen organen bij u mag oogsten.
Laatst bijgewerkt: 16 maart 2026 14:11