D66 en VVD willen mogelijk maken dat kinderen gekweekt kunnen worden, puur voor wetenschappelijke doeleinden. Als de Kamer hier vandaag mee instemt, is het einde zoek.
Kamer stemt dinsdag over embryokweek. CDA dreigt te capituleren
Kinderen kweken voor ‘de wetenschap’. Het klinkt als een script van een dystopische film, maar als het aan D66 en VVD ligt, wordt dat binnenkort legaal. Dinsdag stemt de Kamer over een initiatief wet die de huidige embryowet verruimt. Het CDA laat ondertussen doorschijnen hiervoor open te staan.
D66 en VVD willen versoepeling
Al meer dan twintig jaar geldt in Nederland een streng verbod op het kweken van embryo’s voor de wetenschap. Tot op heden is deze dubieuze praktijk alleen legaal in het kader van ivf-behandelingen. D66 en VVD willen dit verbod loslaten via een initiatiefwet, zodat onderzoekers embryo’s – kinderen in het vroegste stadium van hun bestaan – mogen kweken. Onderzoekers willen hen onder andere gebruiken voor hun stamcellen die mogelijk helpen ziektes kunnen bestrijden.
De initiatiefwet
Het voorstel waar de Kamer dinsdag over stemt houdt in dat embryo’s tot maximaal veertien dagen oud mogen worden gebruikt voor onderzoek, waarna zij verplicht worden gedood. Nieuw is dat dit niet langer beperkt blijft tot ‘rest-embryo’s’, kinderen die kunstmatig verwekt zijn bij een ivf-traject maar niet zijn gekozen om geboren te worden, maar dat embryo’s speciaal voor onderzoek mogen worden gecreëerd. De indieners stellen dat dit nodig is om wetenschappelijke vooruitgang te boeken en ivf-slagingskansen te vergroten.
Lees ook: Mars voor het Leven: de strijd tegen abortus is een religieuze strijd
Een zorgwekkende ontwikkeling
De reële mogelijkheid dat de embryowet wordt verruimd, is een uiterst zorgwekkend vooruitzicht. Het bewust creëren van menselijk leven met als uiteindelijke doel vernietiging, schendt de menselijke waardigheid. Embryo’s – mensen in hun prilste vorm – worden hiermee gereduceerd tot onderzoeksobjecten. Hoe strikt de voorwaarden ook worden geformuleerd, deze experimenten zetten de toon voor de verdere uitholling van de menselijke waardigheid.
De sleutelrol van het CDA
Cruciaal in dit debat is de houding van het CDA. Hoewel de partij nog geen definitief standpunt heeft ingenomen, wijst zij het voorstel niet bij voorbaat af. De partij van Henri Bontenbal zegt wel extra waarborgen te willen, zoals zwaardere straffen voor overtredingen en jaarlijkse evaluaties. Daarmee presenteert de partij zich als zoekend naar een compromis. Deze opstelling betekent in feite dat de deur van het CDA naar meer embryokweek op een kier wordt gezet.
Christus Deed Anders
Dat juist de instemming van het CDA mogelijk doorslaggevend is, is extra pijnlijk. In het verleden wilde de partij nog wel eens op de rem trappen bij medisch-ethische initiatieven vanuit linkse hoek. Dat een christendemocratische partij nu bereid lijkt mee te bewegen richting nog meer embryokweek, stemt bedroefd. Extra ‘sloten’ in de wet veranderen niets aan het feit dat de kern van het verbod wordt losgelaten. Wie de deur eenmaal opent, kan haar later moeilijk gesloten houden.
Lees ook: Jack van Gelder tegen Henri Bontenbal (CDA): ‘Ben je nu voor of tegen abortus?’
Het zou niet de eerste keer zijn
Het zou niet de eerste keer zijn dat het CDA haar christelijke wortels verloochent, verre van zelfs. Zo noemt de partij van Henri Bontenbal abortus “belangrijk vrouwenrecht waar niet aan getornd wordt”. De huidige abortuswet die ongeboren kinderen tot 24 weken zonder opgaaf van reden doodt, duidt het CDA “evenwichtig”. Ook in het Europees Parlement stemde het CDA in 2024 nog vóór het verankeren van “seksuele en reproductieve gezondheid”, abortus dus.
Reden tot zorg in 2026
Daarbij komt dat de politieke context snel kan veranderen. De kans op een toekomstig kabinet met zowel D66 als CDA ligt voor de hand. D66 is een uitgesproken voorstander van verdere verruiming van de Embryowet, net als de VVD, GL-PvdA en andere linkse partijen. Als genoeg van deze partijen samen regeren, groeit de kans aanzienlijk dat embryokweek en mogelijk verdere stappen wettelijk worden verankerd. Wat dit jaar als uitzonderlijke verruiming wordt gepresenteerd, kan volgend jaar de nieuwe norm blijken te zijn. Dan is het een kwestie van tijd voordat de Kamer stemt op een volgende verruiming. Dat maakt waakzaamheid en protest urgenter dan ooit.
Bestel kosteloos: Orgaandonatie of orgaanroof?
Dankzij een jarenlange lobby van D66 is de Nederlandse burger sinds 2020 automatisch orgaandonor. Tenzij hij of zijn nabestaanden actief bezwaar maken. Maar is er nog sprake van ‘doneren’ als de organen zonder toestemming worden geoogst? Is dan niet eerder sprake van orgaanroof? De brochure 'Orgaandonatie of orgaanroof?' gaat in op de talrijke praktische en principiële bezwaren tegen de nieuwe praktijk, die leidt tot een onwaardige omgang met stervende mensen en legt uit hoe u kunt laten registreren dat de overheid na uw overlijden geen organen bij u mag oogsten.
Laatst bijgewerkt: 16 maart 2026 15:41