Eerste kind onder de 12 jaar geëuthanaseerd: de glijdende schaal blijkt opnieuw werkelijkheid

De Nederlandse euthanasiepraktijk bereikt een nieuw dieptepunt. Minister Sophie Hermans meldt dat voor het eerst een kind van onder de 12 jaar is geëuthanaseerd. 

Een nieuw dieptepunt in de Nederlandse euthanasiepraktijk

Maandag 22 juni presenteerde minister van Volksgezondheid Sophie Hermans het jaarverslag van de Beoordelingscommissie late zwangerschapsafbreking en levensbeëindiging bij pasgeborenen en kinderen van 1 tot en met 12 jaar. Daaruit blijkt dat eind 2025 voor het eerst euthanasie is toegepast bij een kind jonger dan 12 jaar. “De arts betrekt het kind – voor zover het daartoe in staat is – bij de besluitvorming en moet overtuigd zijn dat de levensbeëindiging niet tegen de wil van het kind plaatsvindt,” is te lezen in het verslag. Pas nadat de geassisteerde zelfmoord is uitgevoerd, beoordeelt de commissie of de arts aan de wettelijke zorgvuldigheidseisen heeft voldaan. Dit markeert een ongekende 'mijlpaal' in de Nederlandse euthanasiepraktijk en benadrukt opnieuw dat de glijdende schaal bij euthanasie een realiteit is.

De glijdende schaal van euthanasie

In 2001 legaliseerde Nederland als eerste land ter wereld euthanasie. Destijds gold dit enkel voor terminaal zieke ouderen, maar de mogelijkheden zijn in de loop der jaren ernstig verruimd. Zo werd euthanasie vanaf 12 jaar mogelijk. In 2004 trad het beruchte ‘Gronings protocol’ in werking. Dit regelde de euthanasie van “pasgeborenen met een ernstige aandoening.” Minister van Volksgezondheid Ernst Kuipers (D66) kondigde in 2023 een aanvullende regeling aan, die de euthanasie van 1 tot en met 12-jarigen mogelijk maakte. Met constante versoepelingen van abortus en de steeds ruimere euthanasiepraktijk is het leven in geen enkele fase meer heilig. 

Ondraaglijk en uitzichtloos lijden

Daarnaast blijft de vraag bestaan wat precies onder ‘ondraaglijk en uitzichtloos’ lijden moet worden verstaan. De huidige praktijk laat zien dat terminaal lijden niet de enige grond voor euthanasie is. “Ook een stapeling van ouderdomsaandoeningen – zoals slechtziendheid, slechthorendheid, botontkalking, gewrichtsslijtage, evenwichtsproblemen, cognitieve achteruitgang – kan oorzaak zijn van ondraaglijk en uitzichtloos lijden,” geven Regionale Toetsingscommissies Euthanasie te weten. 

Lijden met zicht op de eeuwigheid

In een seculiere samenleving, waarin het perspectief op het eeuwige leven ontbreekt, kijkt men niet verder dan het lijden in het hier en nu. Lijden wordt gezien als iets dat koste wat het kost vermeden moet worden. De Kerk leert echter dat lijden onvermijdelijk is in dit tranendal. Het kan ons karakter vormen, ons dichter bij God brengen en dienen als boetedoening met het vooruitzicht op de eeuwigheid. Vanuit die visie is het des te zorgelijker dat progressieve partijen zoals D66 pleiten voor ‘voltooid leven’. Daarmee zou zelfs de gebrekkige wettelijke eis van ‘ondraaglijk en uitzichtloos’ lijden worden losgelaten.

Lisa Tiersma

Het verhaal van Lisa Tiersma illustreert hoe snel euthanasie als 'oplossing' in beeld komt. De 27-jarige masterstudente uit Utrecht kampte lange tijd met psychisch lijden. Uiteindelijk vroeg haar hoofdbehandelaar haar hoe zij tegenover euthanasie stond. Ze vertelde op LinkedIn hoe zij op dat moment suïcidaal was. “Om mij heen zag ik hoe meerdere vrienden die ik had leren kennen tijdens opnames in soortgelijke situaties zaten. Ze belandden in euthanasietrajecten, en hoewel ik dat ook ging overwegen, besloot ik het over een andere boeg te gooien,” zei Lisa. Haar ervaring laat zien dat er wel degelijk andere wegen bestaan dan euthanasie. De dood is geen oplossing voor psychisch lijden, maar maakt een hersteltraject onmogelijk.

17-jarige Milou ondergaat euthanasie

In 2023 was de 17-jarige Milou de eerste minderjarige in Nederland die geëuthanaseerd werd. De ziekenhuisopname van haar broertje bracht veel teweeg. Later werd zij depressief, deed aan zelfverwonding, en zij werd verkracht. Haar opname bij de ggz verergerde haar psychische klachten, met als uiteindelijk gevolg dat zij euthanasie onderging. Milou’s situatie zette psychiater Jim van Os in beweging. Samen met dertien psychiaters stuurde hij een brandbrief naar het OM.

Hoever moet dit nog gaan?

Van Os sprak zich in Trouw uit tegen euthanasie bij psychisch lijden. Naarmate bij minderjarigen “de overtuiging groeit dat euthanasie de ‘oplossing’ is, neemt de pijn van het verder moeten leven toe. Ook neemt de motivatie voor verandering af.” Het oprekken van de euthanasiepraktijk is op zichzelf al kwalijk. Ons leven is door God gegeven en ligt in Zijn handen. Bovendien raakt de weg naar hulp en herstel ondergesneeuwd. De Canon Palliatieve Zorg constateert dat het euthanasiedebat zo dominant is geweest dat de aandacht voor goede palliatieve zorg erdoor werd overschaduwd. In ruim twintig jaar zijn we van euthanasie voor terminaal zieke ouderen naar euthanasie voor steeds bredere groepen gegaan. In 2023 werd de eerste minderjarige geëuthanaseerd en twee jaar later het eerste kind jonger dan 12 jaar. We leven in een cultuur waarin keuzevrijheid tot in de dood centraal staat. Alleen door het door God gegeven leven weer centraal te stellen, kunnen we dit hellende vlak stap voor stap teruglopen.

Laatst bijgewerkt: 26 juni 2026 10:03